De waarheid over suiker

Wat doet suiker met je lichaam en je gezondheid?

Snelle suikers zijn niet alleen ongezond, maar zeer ongezond volgens Kris Verburgh. In zijn boek de Voedselzandloper haalt hij meerdere onderzoeken aan waaruit blijkt dat suiker zorgt voor versnelde veroudering en een verhoogde kans op kanker. Ik geef hieronder een samenvatting van zijn discussie over suiker, maar ik zou je adviseren om zelf zijn boek ook te lezen, omdat dit natuurlijk veel meer inzicht geeft. Het boek is voor maar €12,50 te bestellen via bol.com.

Hoe zitten suikers in elkaar en hoe worden ze verwerkt door je lichaam?

Suikers worden koolhydraten genoemd en ze bestaan uit een of meerdere monosachariden, waarvan de bekendste glucose en fructose zijn. De monosachariden zijn de bouwstenen van alle suikers en kunnen zich aan elkaar koppelen, waardoor disachariden of zetmeel ontstaat. Zetmeel bestaat uit een lange ketting van glucosemoleculen. Rijst, aardappelen, pasta en brood, die gemaakt zijn van zetmeel, bestaan dan ook vooral uit suiker.

Darmcellen kunnen alleen maar monosachariden opnemen en kunnen alleen glucose of fructosemoleculen opnemen of afgeven aan het bloed. Dit betekent dat als je iets eet wat bestaat uit aparte glucosemoleculen, zoals een koek, dit meteen via de darm in het bloed wordt opgenomen. Als je daarentegen iets eet van zetmeel, zoals een boterham, moet het zetmeel eerst afgebroken worden tot aparte glucosemoleculen die wel opgenomen kunnen worden door het bloed. Dat is het verschil tussen snelle en trage suikers: als je een koek eet, dan stijgt het glucose- of suikergehalte in je bloed snel, als je een volkoren boterham eet duurt dit wat langer.

Na het eten van een suikerrijke maaltijd drijven de glucosemoleculen rond in het bloed, die door de cellen opgenomen moeten worden zodat ze verbrand en omgezet in energie kunnen worden. De glucose kan echter alleen opgenomen worden als er ook insuline in het bloed aanwezig is. De stijging van het insulinegehalte zorgt er weer voor dat het lichaam meer insulin-like-growth factor (IGF) vrijstelt, een soort groeihormoon die de weefsels doet groeien. Dus: eten van koolhydraten -> lichaam breekt het af tot glucose -> aanmaak insuline -> vrijstellen van IGF.

Wat betekent dit voor je gezondheid?

Uit onderzoek blijkt dat de veroudering van ons lichaam versneld wordt door het binnenkrijgen van glucose en de aanmaak van insuline en IGF. Glucose heeft bovendien ook een rechtstreeks effect of de weefsels waardoor ze sneller verouderen. Glucosemoleculen plakken namelijk aan de bouwstenen van ons lichaam, de eiwitten, waardoor deze eiwitten ook meer aan elkaar gaan plakken. Hierdoor worden weefsels stijver. Deze suikerverbindingen kunnen overal in ons lichaam worden gevormd, bijvoorbeeld in de huid, bloedvaten, nieren en ogen. Wanneer de bloedvaten stijver worden, stijgt de bloeddruk en neemt de kans op een hersenbloeding of beroerte toe. De suikerverbindingen kunnen zich ook afzetten op de lichaamscellen waardoor ons immuunsysteem onze eigen cellen als lichaamsvreemd gaat beschouwen, wat leidt tot een verhoogde kans op auto-immuunziekten zoals reuma. Dus: 1. Glucose -> IGF -> snellere veroudering lichaam. 2. Glucose -> suikerverbindingen in het lichaam -> schade in wanden van lichaamscellen, huid, bloedvaten, nieren, etc.

Wat betreft de relatie met kanker toont onderzoek aan dat mensen die veel suikerrijk voedsel eten meer kans op kanker hebben. IGF speelt hierin ook een rol, omdat het cellen sneller laat groeien, waardoor ze meer kans lopen te ontsporen in kanker. Ten tweede hebben kankercellen suiker nodig om te groeien, omdat ze hun energie uit suiker halen. Ten derde verhoogt suiker de kans op kanker doordat het het immuunsysteem onderdrukt. Elke dag worden ontstaan er in het lichaam veel kankercellen, maar de meeste worden opgeruimd door het immuunsysteem. Het immuunsysteem en daarmee de witte bloedcellen zijn dus erg belangrijk in het voorkomen van kanker. Suikermoleculen plakken echter aan witte bloedcellen, waardoor deze minder goed hun werk kunnen doen. Dus: hogere kans op kanker doordat: 1. IGF cellen sneller laat groeien. 2. Kankercellen suiker nodig hebben om te groeien. 3. Suiker het immuunsysteem onderdrukken waardoor net ontstane kankercellen niet opgeruimd kunnen worden.

Wat betekent dit voor je voeding?

Toch, zo schrijft Kris Verburgh in de Voedselzandloper, kunnen we niet zonder suiker, omdat we er onze energie uit halen. Ga dus niet, zoals bijvoorbeeld gebeurt bij het Atkins dieet, koolhydraten volledig schrappen! Dit is juist erg ongezond! Bovenstaande discussie betekent dat je je (gezonde) suikers uit voedingsmiddelen moet halen die hun suikers langzaam afgeven (en dus een lage glycemische index hebben). Gezonde keuzes zijn in ieder geval bijvoorbeeld fruit, zetmeelrijke groenten, havermout(pap), peulvruchten en paddenstoelen. Ter vervanging van geraffineerde suiker kun je kiezen voor stevia en tagatose (zoals te zien is in de afbeelding van de voedselzandloper). Bovendien kun je je voeding vaak zoeter laten smaken door fruit te gebruiken, zoals je kunt zien in veel van de recepten die op deze website staan.

De voedingsmiddelen die zorgen voor snelle suikerpieken, zoals (vooral wit) brood, ontbijtgranen zoals cornflakes, rijst, pasta, snoep, koek etc. kun je beter gewoon laten staan.